Steden nu klimaatbestendig inrichten

De straaDkrant geeft iedereen -van bewoners tot bestuurders- handvatten voor het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving. Aanpassingen zijn noodzakelijk, want de tijd begint te dringen. ‘Als we nu beginnen met het nemen van klimaatbestendige maatregelen, dan komen we een heel eind.’

Meer klimaatbestendig
Adviseur klimaatadaptatie Floor van den Bergh van Buro Bergh en landschapsarchitectenbureau Bosch Slabbers zijn initiatiefnemers van de straaDkrant. Hoe is die eigenlijk ontstaan? Van den Bergh: “We verwonderden ons over hoe stenig onze straten zijn en bedachten: kan dat niet slimmer, socialer en meer klimaatbestendig? Vanuit dat uitgangspunt werd de eerste straaDkrant geboren.”

Onttegelen
Inmiddels vindt alweer de vierde editie zijn weg naar medewerkers van provincies, gemeentes, woningbouwcorporaties, projectontwikkelaars, waterschappen, drinkwater- en energiebedrijven en bewoners. Aan de vijfde straaDkrant wordt nu gewerkt. In de straaDkrant worden klimaatbestendige ideeën omgezet in begrijpelijke taal, inclusief duidelijke infographics en concrete handvatten.  Bewoners betrekken is hard nodig, meent Van den Bergh. “Zestig procent van de ruimte is particulier bezit, dus heb je draagvlak nodig.” Dat is nog wel een grote opgave. “Technisch kunnen we alles. Maar hoe krijgen we bewoners zover dat zij zelf maatregelen gaan nemen rondom hun huizen?” Ze juicht alle burgerinitiatieven toe: “Geveltuintjes zetten misschien niet heel veel zoden aan de dijk, maar als dat de eerste stap is, dan is een regenton misschien de tweede stap en een groen dak of het onttegelen van de tuin de derde en vierde.”

Wadi’s & groene daken
In haar woonplaats Rotterdam ziet Van den Bergh het zelf: “Het is warm in de stad en het wordt nog veel warmer. Mijn grootste vraag is: hoe zorgen we ervoor dat we  in 2050 nog steeds met plezier in onze steden kunnen wonen?” Een complex vraagstuk, want het klimaatbestendig maken van een stad, dorp of wijk hangt van veel factoren af. Een belangrijk en efficiënte maatregel is vergroening. “Groen vermindert hittestress en zorgt voor infiltratie van regenwater, bovendien zuivert het de lucht.”
Een ander voorbeeld is de tijdelijke berging van regenwater in wadi’s. Dat zijn natuurlijke bodemsystemen voor opvang en afvoer van water. Op momenten van hevige regenbuien kan daar het water naartoe stromen, waardoor de riolering wordt ontlast. “Wadi’s zijn nu vaak saaie greppels”, zegt Van den Bergh. “Maar je kunt ze ook aantrekkelijk beplanten. De wortels van de planten houden de bodem bovendien beter open, waarmee je de infiltratiecapaciteit voor het water vergroot. Én je doet meteen iets aan het vergroten van de biodiversiteit.” Interessant zijn ook groene daken, die water vasthouden als het regent en koelen bij hitte. “De planten hebben wel water nodig. Het is belangrijk dat er slimme systemen worden aangelegd om het regenwater op te vangen voor droge tijden.”

Overstromingen
Provincie Zuid-Holland wil dat vanaf nu elke nieuwe woonwijk klimaatadaptief wordt gebouwd. Maar hoe pak je dat aan? Van den Bergh: “Kijk naar je gebied. Wat is er aan de hand op gebied van hitte, droogte, overstroming, grondwateroverlast of -onderlast, hemelwateroverlast, bodemdaling of -zetting?” Vervolgens is het de vraag wat je op die locatie kunt verwachten. “Hoeveel warmer gaat het worden? Hoeveel meer hevige regenbuien kun je verwachten? Welke ambities hebben de partijen? Pas dan kun je kijken naar de vraag wanneer een locatie klimaatadaptief zal zijn, wanneer het ‘goed genoeg’ is.
Voor gemeenten is het belangrijk om richting projectontwikkelaars helder aan te geven wat ze willen bereiken. Bijvoorbeeld: elke nieuwe woning moet op eigen terrein zeventig millimeter water kunnen bergen voor een x aantal uren. Met welke waterberging dat dan precies gebeurt en of dat op het dak, onder het huis of in de tuin is, daar zou de projectontwikkelaar vrij in moeten zijn.”

Hitte gevaarlijker dan griep
Voorspellingen geven aan dat het de komende jaren steeds warmer zal worden in onze steden met vaker hevige buien. “De verwachting is dat er in 2050 meer mensen overlijden aan extreme hitte dan aan de griep.” Het is volgens haar dus bittere noodzaak om straten, wijken en hele steden vanaf nu bewust klimaatbestendig in te richten. “We zijn begonnen met de straaDkrant, omdat wij zagen dat het te langzaam ging en nog steeds te langzaam gaat. Als wij, als rijk land, nu beginnen met het nemen van klimaatbestendige maatregelen door onder meer in elke straat het riool te vervangen en daarmee het hemelwater van het afvalwater te scheiden, dan zijn we daarmee over dertig jaar klaar.” Of in ieder geval een heel stuk verder.

Meer informatie
Meer informatie over de straaDkrant vind je op www.destraad.nl. Via de website kunnen ook alle straaDkranten gedownload worden. Bij vragen kun je contact opnemen met Floor van den Bergh, [email protected] of Maike Warmerdam [email protected].

Delen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin